CV-ketel bijvullen: hoe en hoe vaak

Bijvullen is een klusje van vijf minuten. De waterdruk hoort koud tussen 1,5 en 2,0 bar te staan; zakt hij onder de 1 bar, dan slaat de ketel af of geeft hij een melding. U zet het toestel uit, laat het afkoelen, sluit een vulslang aan tussen een koudwaterkraan en de vulkraan onder de ketel, en laat langzaam water lopen tot de meter rond de 1,5 bar staat. Daarna beide kranen dicht en de slang eraf. De belangrijkere vraag is hoe vaak u dit hoort te doen, en dat leest u hieronder.

Waar die druk voor dient

Het water in uw verwarming moet tot in de hoogste radiator geduwd worden, en daar is overdruk voor nodig. Als vuistregel kost elke meter hoogteverschil tussen ketel en hoogste punt ongeveer 0,1 bar. Een tussenwoning met de ketel op zolder heeft dus weinig nodig; een oud pand met de opstelling in de kelder en een radiator drie hoog heeft meer nodig. Daar bovenop wil de ketel marge houden zodat de pomp geen onderdruk trekt. De ondergrens van 1,5 bar koud is die optelsom; de bovengrens houdt ruimte vrij voor uitzetting.

Lees de meter altijd koud af, dus met een toestel dat minstens een paar uur stilstaat. Warm water zet uit en drukt de wijzer 0,3 tot 0,5 bar omhoog. Vult u bij op een warme installatie, dan staat de druk de volgende ochtend alsnog te laag. Op oudere toestellen zit een rond wijzertje links of onder aan de ketel, op nieuwere staat de waarde op het display, soms pas na een druk op een knop. Een wijzertje dat trilt of blijft hangen klopt vaak niet meer; die vervangen wij meteen.

Het bijvullen zelf, en waar het misgaat

Vul de slang eerst met water voordat u hem aan beide kanten vastdraait. Doet u dat niet, dan duwt u de lucht uit die slang mee de installatie in en heeft u er een probleem bij. Open daarna eerst de kraan aan de waterkant en pas dan de vulkraan van de cv, en dan nog maar een stukje. U hoort het lopen. Het gaat sneller dan u denkt: van 0,8 naar 1,8 bar is een kwestie van tellen. Blijf dus kijken en stop rond de 1,5 bar, uiterlijk bij 2,0.

Twee fouten kosten geld. De eerste is doorschieten: boven ongeveer 2,5 bar begint het overstortventiel af te blazen en loopt er water uit de afvoerleiding. Vervelend, maar niet gevaarlijk, en te corrigeren door een beetje water af te laten. De tweede is de slang laten zitten. Een vulkraan die langzaam langsloopt, zet de installatie maandenlang vol met vers leidingwater, en dat brengt telkens opgeloste zuurstof en kalk binnen. Zo slibben radiatoren van binnen dicht. Koppel de slang dus altijd los, ook als u volgende week weer denkt te moeten vullen.

Hoe vaak bijvullen normaal is

Een of twee keer per jaar is gewoon. Meestal aan het begin van het stookseizoen, als de installatie na maanden stilstand weer op temperatuur komt, en soms een tweede keer omdat er lucht uit is gegaan. Een installatie verliest langzaam volume via ontluchters, via afsluiterpakkingen en via het water zelf. Een tiende bar per half jaar is geen alarm. Noteer de datum en de stand op de meter, bijvoorbeeld op een stickertje naast de ketel. Twee regels op papier vertellen u volgend jaar meer dan uw eigen geheugen dat doet.

Het patroon is belangrijker dan de stand. Zakt de druk elke maand een stukje, dan verliest u structureel water. Moet u binnen een week opnieuw vullen, dan is er iets kapot. En loopt de druk juist tijdens het stoken hard op om daarna onder de 1 bar te duiken, dan is het beeld weer anders. Meet daarom een keer gericht: noteer de stand koud, stook een dag normaal door en lees de volgende ochtend koud opnieuw af. Dat ene getal, het verschil over vierentwintig uur, bepaalt of u zelf verder kunt.

Wanneer bijvullen het probleem verbergt

Water dat verdwijnt gaat ergens heen. In een woning van voor 2000, en dat is 91,4 procent van de stad, zitten koppelingen achter plinten, onder vloeren en in leidingen die door een dekvloer lopen. Een druppel per uur ziet u nergens, maar op de meter ziet u hem wel. Ook een overstortventiel dat niet meer sluit laat continu een beetje water weg naar de afvoer; dat is te controleren door de afvoerleiding een dag droog te houden. Het opsporen van zo'n lek met een drukproef start op 225 euro exclusief btw.

De tweede oorzaak is een expansievat zonder voordruk, met een eigen drukbeeld. Over de symptomen en de test daarvoor staat een apart artikel in deze kennisbank. Blijven bijvullen is in beide gevallen geen oplossing maar een verergering, want elke liter vers water brengt zuurstof mee en dat vreet aan staal. Bijvullen met onderzoek naar het drukverloop start op 189 euro exclusief btw en een enkel bezoek om bij te vullen en de druk te controleren op 95 euro exclusief btw. Worden radiatoren bovenaan niet warm, kijk dan bij het artikel over ontluchten.

Kort samengevat

• De waterdruk hoort koud tussen 1,5 en 2,0 bar te staan.
• Lees de meter altijd af op een installatie die is afgekoeld.
• Twee keer per jaar bijvullen is normaal, elke maand niet.
• Zakt de druk binnen een week weg, dan lekt er iets.

Bijvullen is zelfwerk en dat mag ook: aan de waterzijde geldt geen certificeringsplicht. Houd twee regels aan. Vul koud, langzaam en tot 1,5 bar, en koppel de slang daarna los. Schrijf de datum op, want de frequentie is uw eigenlijke meetinstrument. Moet u binnen een week opnieuw vullen, laat dan de oorzaak zoeken; elke liter vers water maakt de installatie van binnen ouder.